Traktuj sklep jako niewiarygodny, dopóki nie sprawdzisz adresu strony, tożsamości firmy i sposobu płatności. Jeśli którykolwiek z tych elementów się nie zgadza, nie wpisuj danych karty i nie płać przelewem bankowym.
Zacznij od domeny. Otwórz stronę w osobnej karcie i sprawdź dokładny adres internetowy, a nie tylko nazwę marki widoczną w reklamie. Zwróć uwagę na literówki, dodatkowe słowa, dziwne myślniki albo stronę płatności, która nagle przenosi się na inną domenę. Ikona kłódki lub „https” oznacza tylko, że połączenie jest szyfrowane; nie potwierdza, że sklep jest prawdziwy.
Potem sprawdź, kto stoi za sklepem. Prawdziwy sklep powinien podawać nazwę prawną firmy, prawdziwy adres ulicy i sposób kontaktu, który nie ogranicza się do profilu w mediach społecznościowych. Jeśli sprzedawca twierdzi, że jest firmą z UE, poszukaj numeru rejestracyjnego firmy lub numeru VAT i porównaj go z oficjalnym rejestrem przedsiębiorców w danym kraju. Jeśli na stronie jest tylko ogólny formularz kontaktowy, brak nazwy prawnej albo adres wygląda na skopiowany z innej strony, to poważny sygnał ostrzegawczy.
Przyjrzyj się też samemu sklepowi. Częste oznaki oszustwa to:
- nierealne rabaty lub ceny „wszystko musi zniknąć”, znacznie niższe od normalnych cen rynkowych
- liczniki odliczające czas, które mają wymusić natychmiastowy zakup
- zdjęcia produktów wyglądające na skopiowane z innych stron
- niejasne informacje o wysyłce lub zwrotach, zwłaszcza gdy nie ma wyraźnego adresu zwrotu
- opinie, które wszystkie brzmią ogólnikowo, albo opinie widoczne tylko na stronie sprzedawcy
- wyłączone komentarze w mediach społecznościowych albo komentarze pełne skarg
Płatność ma duże znaczenie. Jeśli strona prosi o przelew bankowy, kryptowalutę, karty podarunkowe albo płatność „do znajomego”, przerwij. Takie metody trudno odwrócić. Jeśli możesz wybrać, karta lub znana usługa płatnicza są zwykle bezpieczniejsze, ponieważ dostawca może pomóc, jeśli sprzedawca okaże się oszustem. Dokładny zakres ochrony zależy od banku, wystawcy karty lub usługi płatniczej, więc sprawdź ich zasady dotyczące oszustw i sporów, zanim przejdziesz dalej.
Jeśli już zapłaciłeś, skontaktuj się od razu z bankiem lub dostawcą płatności i powiedz, że podejrzewasz nieuczciwego sprzedawcę. Podaj numer zamówienia, dokładny adres strony, numer referencyjny transakcji oraz zrzuty ekranu reklamy i strony płatności. Jeśli strona korzystała z marketplace lub pośrednika płatności, podaj też tę nazwę. Zapytaj, czego potrzebują do zbadania płatności i czy transakcję można zablokować albo zakwestionować.
Jeśli tożsamość firmy, domena i strona płatności wszystkie się zgadzają, a strona ma zwykłe dane kontaktowe, może być nadal legalna, ale najważniejszą brakującą informacją jest to, czy możesz zweryfikować stojącą za nią firmę. Jeśli nie możesz tego potwierdzić, nie kupuj.
Praktyczna wskazówka: przed zapłatą wyszukaj dokładną nazwę domeny razem z nazwą firmy i słowem „scam”; fałszywe sklepy często używają tego samego adresu strony w wielu różnych reklamach.
